Motywy literackie w „Dobrej pani” ostatnidzwonek.pl
      Nowele Orzeszkowej | inne lektury | kontakt | reklama | Wersja mobilna
streszczeniaopracowaniabohaterowieżycie i twórczość autoratest   

Jesteś w: Ostatni dzwonek -> Lektury -> Nowele Orzeszkowej

Motywy literackie w „Dobrej pani”

Motyw dziecka

Główną bohaterką noweli jest Hela, która jako pięcioletnie dziecko trafia pod opiekę pani Eweliny Krzyckiej. Majętna kobieta zobowiązuje się kształcić i wychowywać dziewczynkę i faktycznie tak jest, ale tylko do pewnego czasu. Niebawem dziecko nudzi dobrodziejkę i zostaje odesłane do garderoby, a wkrótce potem tam, skąd zostało zabrane - do ubogiej rodziny. Hela jest przykładem dziecka skrzywdzonego przez los – jej rodzice nie żyją. Zajmuje się nią nieodpowiednia i nieodpowiedzialna osoba – Ewelina Krzycką.

Dziewczynka, nim trafia pod skrzydła pani Eweliny, nie różni się od innych dzieci zamieszkujących w skromnych, ubogich i ciasnych mieszkaniach. Dzieci te, mimo trudnych warunków życia, potrafią być szczęśliwe. Cieszą je zwyczajne zabawy, obecność rodziców, skromne, ale wspólne posiłki. Przykładami mogą być tu Kaśka, Marylka i Wicek – „przybrane” rodzeństwo Helki. „Pod ścianą na tapczanie siedziała i głośno gwarzyła gromadka dzieci. Było ich troje: chłopak dwunastoletni, krępy i silny, z czupryną jak u ojca gęstą i najeżoną, i dwie dziewczyny od lat ośmiu do dziesięciu, bose, w długich aż do ziemi spódniczkach, szczupłe, ale rumiane i śmiejące się na całą izbę. Rozśmieszał je tak Wicek, który współleżąc na tapczanie i dziwne rzeczy bosymi nogami dokazując, opowiadał im o przygodach swych doświadczanych w szkółce początkowej, do której uczęszczał.”

Hela kontrastuje z nimi, jest przygnębiona, nieszczęśliwa, ponieważ przez kilka lat żyła w luksusowych warunkach i nie potrafi znaleźć dla siebie miejsca w ciasnym, biednym mieszkaniu. Wokół niej porozrzucane są przedmioty, których używała w domu opiekunki (piękny grzebień, kolorowe wstążki, zniszczone, a niegdyś eleganckie sukienki), a które w chacie Jana zupełnie tracą wartość i jeszcze bardziej podkreślają krzywdę i cierpienie dziewczynki, bo cierpi ona przecież z powodu odrzucenia. Los Heli ilustruje tragedię dziecka „wyrwanego” ze swojego środowiska, pozbawionego pierwotnych warunków życia i chwilowo przeszczepionego na inny grunt. Nowela Orzeszkowej udowadnia, że to nie dobra materialne decydują o szczęściu małego człowieka, ale okazywana mu miłość i troska oraz bezpieczny, spokojny dom.


Motyw filantropii

Sylwetka „dobrej pani” - Eweliny Krzyckiej unaocznia problem fałszywej filantropii, czyli rzekomych, dobroczynnych działań, które mają przynosić korzyści innym, a tymczasem są krzywdą wyrządzaną drugiej osobie, przysparzają cierpień. W pani Krzyckiej mieszkańcy Ongrodu widzą dobrodziejkę, świętą, ponieważ udziela hojnych datków oraz decyduje się wychowywać i kształcić biedne dzieci. Nie zauważają egoizmu zacnej damy, która w ten sposób zaspokaja tylko własne kaprysy. Orzeszkowa piętnuje pseudohumanitarną postawę, przypomina, że chęć czynienia dobra musi wypływać z potrzeby serca i ludzkiej wrażliwości. Nigdy też działalność charytatywna nie powinna być w sposób rażący „wystawiana” na widok publiczny.

Motyw miasta

Miasteczko, w którym rozgrywa się akcja noweli to Ongród (inaczej Grodno).Uosabia wszelkie inne małe miasteczka - bezbarwne, nieciekawe, podzielone na dzielnice biednych i bogatych. W jednej z ubogich dzielnic pani Ewelina znajduje Helę. Ludzie w prowincjonalnych miasteczkach żyją obok siebie, czasem masowo spotykają się w kościele i chyba w tym miejscu najwyraźniej zaznaczają się różnice pomiędzy nimi, przede wszystkim klasowe, widoczne w strojach, zachowaniu. Wystrojona Krzycka z modnie i bogato ubranym dzieckiem robią w kościele niesamowite wrażenie. Wszyscy im się przyglądają i podziwiają panią dobrodziejkę: „Uwielbiano też powszechnie panią Ewelinę, ilekroć łagodna i zadumana twarz jej przesuwała się boczną nawą wspaniałej świątyni, a u drzwi kościelnych stojąca Janowa, zapałem porwana, całą siłą obu swych łokci rozpychała ściśnięty wokół niej tłum, z łoskotem na kolana padała (...)”.

strona:    1    2  



On chce TO zrobić,
a Ty nie jesteś gotowa?

10 zdań, które pomogą Ci
zatrzymać chłopaka przy sobie!

Mój pierwszy raz...

Zobacz inne artykuły:

„A... B... C...”
Streszczenie noweli „A... B... C...”
Czas i miejsce akcji noweli „A... B...C...”
Charakterystyka Joanny Lipskiej
Problematyka noweli „A...B...C...”
Znaczenie tytułu „A... B... C...”
Styl i narracja w noweli „A...B...C....”
Charakterystyka pozostałych bohaterów noweli „A...B...C...”
Motywy literackie w noweli „A...B...C...”
Plan wydarzeń „A...B....C...”
Problem zaborów i rusyfikacji - tło historyczne noweli „A...B...C...”
Najważniejsze cytaty z noweli „A...B...C...”

„Dobra pani”
Streszczenie noweli „Dobra pani”
Czas i miejsce akcji „Dobrej pani”
Charakterystyka Heli
Charakterystyka panny Czernickiej
Charakterystyka Eweliny Krzyckiej
Kompozycja i styl „Dobrej pani” Elizy Orzeszkowej
Problematyka „Dobrej pani”
Znaczenie tytułu „Dobra pani”
Motywy literackie w „Dobrej pani”
Charakterystyka pozostałych bohaterów „Dobrej pani”
Plan wydarzeń „Dobrej pani”
Najważniejsze cytaty z „Dobrej pani”

„Gloria victis”
Streszczenie noweli „Gloria victis” („R. 1863”)
Geneza cyklu „Gloria victis”
Anielka Tarłowska - charakterystyka
Jagmin - charakterystyka
Marian Tarłowski - - charakterystyka
Romuald Traugutt - charakterystyka
Kompozycja i styl (stylizacja mitologiczna i biblijna, styl baśni) w noweli „Gloria victis”
Narracja w noweli „Gloria victis”
Problematyka noweli „Gloria victis”
Znaczenie tytułu „Gloria victis” (podtytuł „R.1863”)
Motywy literackie w „Glorii victis”
Plan wydarzeń noweli „Gloria victis”
Powstanie styczniowe (1863 – 1864) - tło historyczne noweli „Gloria victis”
Romuald Traugutt jako bohater narodowy i czołowa postać noweli „Gloria victis” – szkic historyczny
Najważniejsze cytaty z „Glorii victis”

„Tadeusz”
Streszczenie noweli „Tadeusz” („Obrazek wiejski”)
Tadeusz – charakterystyka
Czas i miejsce akcji noweli „Tadeusz”
Konstrukcja noweli „Tadeusz”
Problematyka noweli „Tadeusz”
Charakterystyka pozostałych bohaterów noweli „Tadeusz”
Znaczenie tytułu i podtytułu noweli „Tadeusz”
Motywy literackie w noweli „Tadeusz”
Plan wydarzeń noweli „Tadeusz”
Najważniejsze cytaty z noweli „Tadeusz”

Inne
Biografia Elizy Orzeszkowej
Nowelistyka Orzeszkowej
Nowela jako gatunek. Wyznaczniki
Kalendarium twórczości Orzeszkowej
Echa powstania styczniowego w twórczości Elizy Orzeszkowej
Bibliografia





Tagi: